SON DAKİKA

HaberSim

Kıdem tazminatı ile ilgili merak ettiğiniz hersorun bir cevabı var!

İşçi ve işveren kesimiyle masaya yatırılacak kıdem tazminatı için merak edilen her şey…

Kıdem tazminatı ile ilgili merak ettiğiniz hersorun bir cevabı var!
Bu haber 04 Mayıs 2017 - 16:06 'de eklendi ve 70 kez görüntülendi.

İş Kanunu’na 1975 yılında eklenen hükümle, çıkartılacak bir kanunla kıdem tazminatı fonu kurulması öngörüldü. Fon konusu o tarihten beri zaman zaman geri planda kalmakla birlikte sürekli gündemde yer aldı.

Kıdem tazminatı fonu herkes için zorunlu mu olacak?

Yasa çıktıktan sonra işe girenler için kıdem tazminatı fonu zorunlu olacak. Mevcut işçiler, isterlerse eski sistemde devam edebilecek. Mevcut işten ayrılıp yeni bir işe başlarken yeni sisteme tabi olacaklar.

Kıdem tazminatı fonuna işverenden ne kadar prim kesilecek?

En önemli belirsizlik konularından birini oranın ne olacağı oluşturuyor. 2012’de hazırlanan taslakta işverenden, brüt ücretin yüzde 4’ü oranında prim kesilmesi öngörüldü. İşçiler bu oranı düşük bulurken, işveren de yüksek olduğu gerekçesiyle karşı çıkıyor. Oran, kıdem tazminatı fonunun en kritik unsurlarından birini oluşturuyor.

Bir yıllık hizmetin karşılığı 30 günlük ücret kuralı korunacak mı?

Yeni sistemde kıdem tazminatı gün üzerinden ödenmeyecek. Hak edilen tarihte, hesapta ne kadar para birikmişse o alınacak. 30 günün karşılığı yüzde 8.3 oranında prim anlamına geliyor. Yüzde 8.3 oranında prim yatırılırsa 30 gün korunmuş olacak. İşveren örgütleri, prim oranının daha düşük olmasını, 20-25 yıllık sürede fonun nema getirisiyle aradaki farkın kapanacağını savunuyor. Ayrıca mevcut sistemde son brüt maaş üzerinden kıdem hesabı yapılıyor. Ancak yeni sistemde örneğin 10 yıl öncesi maaş üzerinden fona aktarılmak üzere kesinti yapılacağı için aradan geçen süredeki maaş artışlarının Fon’a nasıl yansıtılacağı soru işareti. Bu farkın yatırım araçlarında değerlendirilerek kapatılması ne kadar mümkün olacak? Yeni sistemle ilgili hak kaybı endişesi yaratan konulardan biri bu.

İŞVEREN PRİMİ ÖDEMEZSE İŞÇİNİN HAK KAYBI NASIL ÖNLENECEK?

İşveren, işçinin kıdem tazminatı primini yatırmazsa ne olacak?

İşveren, primin geç yatırılmasından dolayı ortaya çıkacak gelir kaybından sorumlu tutulacak. İşveren buna rağmen ödemezse primin takibini işçi bizzat kendisi yapacak. Bunun için de dava açması gerekecek. Çalışmaya devam ederken işçinin patronu hakkında ödenmeyen prim için dava açmasının çok zor olacağı değerlendiriliyor.

Devlet kıdem tazminatı fonuna katkıda bulunacak mı?

Devletin, işverenin yatırdığı primin 4’te 1’i oranında (yüzde 25) katkı yapması öngörülüyor.

İŞVEREN YERİNE İŞÇİ Mİ CEZALANDIRILACAK?

İşveren primi yatırmazsa devlet katkısı ne olacak?

Taslağa göre, işveren primi ödemezse veya Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) prim borcu varsa, devlet katkısı yatırılmayacak. Taslak bu şekilde yasalaşırsa işveren yerine işçi cezalandırılacak ve işçi hak kaybına uğrayacak. Kıdem Tazminatı Fonu hesabına prim ödenmediği takdirde işçinin hak kaybının nasıl telafi edileceği önemli soru işaretleri arasında yer alıyor.

İSTİFA EDEN İŞÇİ TAZMİNAT ALABİLECEK Mİ?

İşten kendi isteğiyle istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilecek mi?

Mevcut sistemde haklı nedenle istifa eden işçi kıdem tazminatı alabiliyor, ama iş değişikliği gibi amaçlarla istifa edenler alamıyor. Taslakta, istifa eden işçiler için herhangi bir kısıtlama öngörülmüyor. Bununla birlikte işveren kesimi, nitelikli işgücünün yüksek ücret teklifi aldığında istediği zaman iş değiştireceğini, bu durumda “işçi sadakati” sağlanamayacağını belirterek karşı çıkıyor. Getirilecek düzenlemede bu ayrıntı hem işçi hem de işveren açısından büyük önem taşıyor.

İYİ YÖNETEMEZSE BİRİKİMİN ERİMESİ NASIL ÖNLENECEK?

İşçi, fonun değerlendirileceği yatırım aracını doğru seçemezse zarara uğraması nasıl önlenecek?

Kıdem tazminatı fonunu işletecek şirketi işveren seçecek. İşçi ise fonun hisse senedi, altın, döviz, tahvil gibi yatırım araçlarından hangisinde veya hangilerinde değerlendirileceğine, piyasaları sürekli takip ederek kendisi karar verecek. Aksi takdirde emeklilik şirketi riski ve kazancı düşük yatırım araçlarını tercih edeceği için işçinin kıdem tazminatı fonundaki parasının enflasyon karşısında erime riski ortaya çıkacak. Her işçi fon yönetme konusunda uzman olamayacağına göre, birikimin enflasyon karşısında erimesi nasıl önlenecek?

İŞVEREN ÜCRETİ DÜŞÜK GÖSTERİRSE İŞÇİ NE YAPACAK?

Kıdem tazminatında tavan uygulaması olur mu?

Yasa çıktığında çalışmakta oldukları işyerinde devam ettikleri sürece mevcut sistemde kalmak isteyenler için, halen 4 bin 426 lira olan kıdem tazminatı tavanı her yıl enflasyon oranında artırılarak uygulanacak. Yeni sisteme tabi olanlar açısından ise asgari ücret ile bunun 7.5 katı arasındaki prime esas kazanç üzerinden prim kesilecek.

Nakdi olmayan ödemeler kıdem tazminatı hesabına dahil edilecek mi?

Şu an kıdem tazminatı hesaplanırken, prime esas kazancı oluşturan brüt ücretin yanı sıra yemek, ulaştırma, yakacak, özel sigorta primi gibi işveren tarafından yapılan nakdi olmayan harcamalar da dahil ediliyor. Yeni sistemde ise sadece brüt ücret üzerinden prim yatırılacak.

İşveren kazancı düşük gösterirse kıdem tazminatı da düşük mü olacak?

Tüm denetimlere rağmen işverenler bordroda ücreti düşük göstererek daha az sosyal güvenlik primi yatırıyorlar. Bu durumda kıdem tazminatı fonuna yatırılacak prim de bordroda düşük gösterilen ücret üzerinden yapılacağı için işçi kayba uğrayacak.

PEŞİN KIDEM TAZMİNATI YOKSA İŞSİZLİK MAAŞI ARTAR MI?

İşten atılan işçi kıdem tazminatını hemen alamayacaksa yeni iş buluncaya kadar ne ile geçinecek?

İşsizlik maaşı halen brüt asgari ücretin yüzde 80’i (Bin 422 TL) ile sınırlı ve en fazla 10 ay süreyle veriliyor. Mevcut sistemde işten atılan işçi peşin aldığı kıdem tazminatını, yeni işe başlayıncaya kadar bir güvence olarak görüyor. Yeni sistemde tazminat hemen ödenmeyeceği için, normalde 3 bin lira ücreti olan işçi bin 422 lira işsizlik maaşı ile nasıl geçinecek? 10 ay içinde iş bulamazsa ne yapacak?

KIDEM’İN İŞ GÜVENCESİ FONKSİYONU SONA ERECEK

Kıdem tazminatı iş güvencesi işlevini sürdürecek mi?

Yeni sistemin en büyük soru işaretlerinden birini iş güvencesi oluşturuyor. İşveren, birikmiş kıdem tazminatı yükü bulunan işçisini işten atmaya çekiniyor. Yeni sistemde kıdem tazminatının iş güvencesi fonksiyonunun kalkması söz konusu.

Kıdem Fonu’nu işleten şirket iflas ederse ne olacak?

“İşveren iflas ederse işçinin 20-25 yıllık kıdem tazminatı buhar oluyor” deniyor. Yeni sistemde işverenin primi yatırmayıp bir süre sonra da iflas ederse ne olacağı belirsiz.

EVLİLİK-ASKERLİKTE KIDEM ÖDENMEYECEK

Evlilik, askerlik gibi nedenlerle kıdem tazminatı alınabilecek mi?

Yeni sistemde eski sistemden farklı olarak evlenen kadın veya askere giden erkek işçiye kıdem tazminatı ödenmemesi planlanıyor.

BİRİKMİŞ TAZMİNATLAR ANLAŞMAYA BAĞLI

Birikmiş kıdem tazminatının karşılığı fona aktarılacak mı?

Taslağa göre, işçi ve işveren kendi aralarında anlaşırlarsa birikmiş kıdem tazminatının karşılığı fona aktarılabilecek. Bu tamamen kendi aralarındaki sözleşmeye dayalı olarak gerçekleşecek. Ancak, işverenin, peşin ödeme anlamına gelen bu uygulamaya yanaşması beklenmiyor.

İşçi 15 yıldan önce kıdem tazminatı alabilecek mi?

1 yıl çalışan işçi, işten atıldığında kıdem tazminatını hemen alabiliyor. Yeni sistemde kıdem tazminatı alabilmek için en az 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim yatırma koşulu aranacak. Bu koşullar yerine getirildiğinde de birikmiş tazminatın ancak yarısı alınabilecek. Kıdem tazminatının tamamı emeklilik veya işçinin ölümü hallerinde ödenecek. Bunun dışında sadece konut alırken fonda biriken paranın yarısını çekmek de gündemde.

15 YILDAN ÖNCE KIDEM TAZMİNATI ALINAMAYACAK

Mevcut yasada hangi hallerde kıdem tazminatı alınabiliyor?

-İşveren tarafından haklı bir sebep olmadan işten çıkartılırsa,

-İşçi haklı bir sebeple işi bırakırsa,

-Erkek çalışanlar askerlik için işi bırakırsa,

-Emekli olmak amacıyla işçi işi bırakırsa,

-Emeklilikte diğer şartları tamamlayıp yaşı evinde beklemek isteyen işçi işi bırakırsa,

-Kadın işçi evlendikten sonraki bir yıl içinde işi bırakırsa,

-İşçi ölürse.

Fon gelirse kıdem tazminatı hangi durumlarda ödenecek?

-Emeklilikte tamamı.

-15 yıl sigortalı olan ve adına en az 3 bin 600 gün prim ödenen işçinin isteği halinde yarısı,

-İşçi vefat ederse kanuni mirasçılarına tamamı.

hbertürk

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER